Thứ sáu ngày 18 tháng 11 năm 2017

Lịch sử về chiếc bếp lò

Từ xưa đến nay chúng ta đã được nghe qua rất nhiều câu chuyện về sự tích “ông Táo, bà Táo”, thần lửa, cái bếp lò… Điều đó chứng tỏ chiếc bếp ngày xưa đã là một dụng cụ không thể thiếu trong mỗi căn nhà, căn hộ. Chiếc bếp lò, xuất hiện từ lúc con người đã biết tạo ra lửa để làm chín thức ăn và trải qua hàng ngàn năm chiếc bếp đã thay đổi rất nhiều từ hình dáng cho đến máy móc bên trong của nó. Điều đó đã được các nhà khoa học, khảo cổ ghi chép lại như một lịch sử để chứng minh sự phát triển của chiếc bếp nói riêng và sự phát triển của con người nói chung.

Lịch sử về chiếc bếp lò

Từ các đống lửa đến.. ống khói..

Các nhà khảo cổ học cho rằng con người, cách đây khoảng 1 triệu năm,  bắt đầu học cách sử dụng lửa. Thời điểm từ biết dùng lửa cho đến biết dùng lửa để làm chín thức ăn kéo dài không lâu, vì thực phẩm sau khi làm chín bằng lửa sẽ ngon hơn dễ ăn hơn thực phẩm sống. Các chứng tích từ thời đồ đá gồm các lỗ hõm vào mặt đất, có đặt thêm miếng đá vào bên trong chứng minh là vị trí dùng đốt lửa. Thực phẩm được xiên qua cây và nướng trên ngọn lửa  hoặc cuộn trong đất sét, lá cây và vùi trực tiếp vào than hồng!

Mãi cho đến thời trung cổ thì phương pháp nấu thức ăn này cũng không thay đổi nhiều. Thời điểm này lò dùng đốt lửa thay vì trực tiếp  trên nền đất, họ bắt đầu kê lên cao, trên các chân, các phiến đá. Lúc này họ chưa có giải pháp cho việc thoát khói, giải pháp thô sơ là các đường rạch vào tường vào nóc để khói thoát ra.

Lịch sử về chiếc bếp lò

Bếp lò nấu bằng củi

Khoảng từ thế kỷ thứ 9 chỗ đốt lửa được chỉnh thành lò tượng tự như lò sưởi, di chuyển từ giữa phòng vào một cạnh tường và được thiết kế thêm ống dẫn khói ra ngoài. Đầu tiên ống dẫn khói được làm bằng gỗ, sau đó mãi vào cuối thời trung cổ, khoảng thế kỷ 13 thì được làm bằng đá.

Từ lò tiết kiệm đến máy nấu

Yếu điểm của các lò mở (không che kín) là việc thất thoát năng lượng. Phần lớn năng lượng  thoát ra ngoài khiến tốn kém củi rất nhiều. Vào thế kỷ thứ 16 họ nghĩ ra cách làm bếp lò kín, ba mặt lò được xây bít kín lại, trên mặt bếp được đặt một tấm sắt. Nồi có thể đặt lên tấm sắt hoặc trực tiếp trên lửa. Lợi thế của kỹ thuật mới này là giảm lượng củi cần thiết, tro than không bắn, văng ra ngoài. Ngoài ra người ta có thể đặt nồi vào giữa tấm sắt hoặc ngoài rìa , tùy theo nhiệt độ cần thiết.

Lịch sử về chiếc bếp lò

Bếp nấu bằng gang

Khoảng vào giữa thế kỷ thứ 18 người ta sản xuất ra lò có vòng kê nồi trên mặt lò. Vòng kê có đường kính khác nhau cho nhiều kích cỡ của nồi. Khi lấy vòng ra khỏi lò, người ta có thể nấu trực tiếp trên ngọn lửa, dùng vòng thì nấu gián tiếp qua miếng sắt. Vì phần nhiều đáy nồi cong nên sự tiếp xúc nhiệt không hiệu quả. Nấu bằng cách treo nồi trực tiếp trên ngọn lửa vẫn hiệu quả hơn!

Bước phát triển tiếp theo là vào khoảng thế kỷ thứ 19 với lò tiết kiệm. Bên dưới mặt bếp có một cái lò nướng, một thùng để nấu nóng nước và một tủ ấm. Tất cả được làm nóng bằng ngọn lửa đốt ở giữa hoặc bằng khói nóng dẫn qua lò. Bộ phận quan trọng trong sự cải tiến này là cái nắp dùng đóng kín lò lại, mục đích giảm thất thoát năng lượng và tiết kiệm nguyên liệu đốt. Lò tiết kiệm có thể được đốt bằng củi hoặc bằng than. Khói thải ra được chuyển qua ống dẫn trực tiếp đến ống khói.
Đến khoảng cuối thế kỷ thứ 19 còn có loại lò bằng gang, được gọi là máy nấu, ở nhiều kích cỡ lớn nhỏ và hình dạng khác nhau. Các loại lò này được trạm trổ, điêu khắc như một vật trang trí trong nhà.

Nấu không khói : bếp gas và bếp điện

Trong khi máy nấu đang được yêu chuộng ở đỉnh điểm thì một phát minh mới khác ra đời: Bếp gas. Bếp gas được ứng dụng đầu tiên tại Đức ở vào khoảng cuối thế kỷ thứ 19. Bếp loại này được ứng dụng nhiều vào thời điểm từ thế kỷ 19 sang 20. Lợi thế của loại nguyên liệu mới này quá rõ ràng. Nhiệt năng tập trung hơn và cần là có. Qua phát minh này, người ta tiết kiệm rất nhiều năng lượng và thời gian. Ngoài ra không có khói, không có tro và bồ hóng.

Lịch sử về chiếc bếp lò

Bếp điện ra đời thế kỷ XX

Rất khó tiếp cận với người Đức là loại bếp điện. Cho dù bếp điện đầu tiên đã được trưng bày trong triển lãm thế giới vào năm 1893 tại Chicago, nhưng mãi đến sau đệ nhị thế chiến thì người Đức mới bắt đầu dùng bếp điện. Việc này có nhiều nguyên nhân: thứ nhất mạng lưới điện chưa được phân phối đều, ngoài ra giá điện còn rất đắt, thứ hai bếp còn có những lỗi cơ bản là lò xo phát nhiệt dễ bị cháy, sửa chữa tốn tiền và đòi hỏi nhiều công sức. Ngoài ra, người ta còn phải làm quen với công nghệ mới là tạo ra nhiệt một cách vô hình! Vì thế nấu bếp điện bị cho là thực phẩm ăn có “mùi vị điện”!

Những năm 1970 các loại bếp có mặt bếp làm từ Glass ceramics, còn gọi là mặt bếp ceran, thay cho mặt bếp bằng sắt như trước đây. Cơ bản vật lý của loại bếp này thì vẫn như cũ. Nhiệt năng được tạo ra bởi dây thép nung đỏ lên dưới mặt bếp. Lợi thế duy nhất là mặt bếp dễ chùi rửa hơn.

Kỹ thuật mới: microwave và bếp từ trường (bếp từ)

Cho đến nay, rất nhiều các phương pháp làm chín thực phẩm đã du nhập vào trong bếp của từng gia đình: từ hơi nóng, hơi lạnh từ nguồn nhiệt bên trên , bên dưới, rồi từ nướng đến micro wave. Bếp Microwave đầu tiên được sản xuất vào năm 1946. Tuy nhiên với kích cỡ hơi “hãi hùng” một chút: cao hai mét! Vào năm 1950 người ta bắt đầu chế loại bếp này với kích cỡ nhỏ cho từng gia đình. Tuy nhiên mãi đến năm 1970 thì giá cả của loại bếp này mới tạm chấp nhận được cho số đông dân chúng. Hiện nay khoảng ¾ dân chúng Đức có lò microwave!

Lịch sử về chiếc bếp lò

Bếp ga đầu tiên tại Mỹ năm 1893

Microwave là tần số cao (high frequency), sóng điện tử khỏang giữa sóng radio và sóng hồng ngoại. Chúng có tác dụng trực tiếp lên các phân tử nước trong thực phẩm mà không tỏa nhiệt. Các phân tử nước qua tác động của sóng bắt đầu xoay, cọ xát với nhau và phát ra nhiệt làm nóng thực phẩm. Chén dĩa, đồ dựng thực phẩm thực chất không bị nóng trực tiếp qua quá trình này nhưng sẽ bị nóng do nhiệt năng từ thực phẩm truyền qua!

Từ năm 1984 trên thị trường có một phương pháp nấu khác nữa là nấu bằng cảm ứng. Về bề ngoài cách nấu này không khác mấy so với bếp điện có mặt bếp bằng caran. Sự khác biệt đầu tiên chúng ta nhận biết là khi vặn bếp, nếu chúng ta không đặt nồi lên thì mặt bếp vẫn không nóng! Với cuộn đồng cảm ứng trong mặt bếp một dòng điện điển hai chiều được tạo ra, dòng điện này tạo ra từ trường thay đổi thật lẹ. Khi  nồi niêu được làm từ chất liệu (kim loại) có từ tính và được đặt lên mặt bếp, từ trường sẽ tạo ra điện áp trong đáy nồi. Điện áp sẽ tạo ra dòng điện gọi là eddy current chạy trong đáy nồi khiến đáy nồi cũng như thực phẩm trong nồi nóng lên rất lẹ.
Nấu theo phương pháp cảm ứng (nấu bếp từ) rất tiết kiệm. Nồi phản ứng rất lẹ đối với sự thay đổi nhiệt độ, tương tự như bếp gas. Thời gian nấu nóng lên đôi khi còn ngắn hơn so với bếp gas.

Lịch sử về chiếc bếp lò

Bếp ga hiện đại ngày nay

Như vậy, với sự phát triển của khoa học kĩ thuật thì những chiếc bếp ngày trước “cồng kềnh” đã trở nên đẹp mắt, sang trọng hơn. Những kĩ thuật tiên tiến đều được áp dụng cho bếp để tiết kiệm thời gian cũng như chùi rửa hàng ngày cho các chị em nội trợ. Bếp Mới hi vọng với bài viết này có thể giúp các bạn hiểu được rõ hơn một phần nào đó về lịch sử của những chiếc bếp qua từng giai đoạn, thời điểm.

Hỗ trợ trực tuyến

Bán buôn, dự án

0946.469.911

Hỗ trợ trực tuyến qua Skype

P.Bán hàng Hà Nội

04.62.945.194

Hỗ trợ trực tuyến qua Skype

P.Bán hàng TP.HCM

0919.581.019

Hỗ trợ trực tuyến qua Skype

Chăm sóc khách hàng

0943.640.923

Hỗ trợ trực tuyến qua Skype